NOWE WNIOSKI DO KONSULTACJI S8 BARDO KŁODZKO Ekspertyza W1 i zastosowanie tej samej metody do W2 oraz zmodyfikowanego W3 Materiał roboczy Dobrze Poprowadzona z dnia 12 października 2026 r. Punkty rozwijają niezależną ekspertyzę W1. Ten sam standard dowodowy należy zastosować do W2. Do W3 zastosowano go tam, gdzie pozwala pokazać korzyści przebiegu tunelowego albo jest potrzebny do skutecznej ochrony Janowca i Przyłęku. Dane z analiz odtworzonych osi wymagają potwierdzenia na aktualnej geometrii projektowej GDDKiA. FORMY OCHRONY PRZYRODY I RÓWNE PORÓWNANIE WARIANTÓW 1. Proszę przeprowadzić dla W1 pełną ocenę możliwego znaczącego oddziaływania na cele ochrony, integralność i powiązania obszarów Natura 2000 Góry Bardzkie PLH020062 oraz Góry Złote PLH020096. Ocena powinna objąć także oddziaływania powstające poza granicami tych obszarów, w szczególności hałas, światło, odwodnienie, spływ zanieczyszczeń i soli, pyły, bariery migracyjne, utratę stref ekotonowych oraz oddziaływania skumulowane. 2. Proszę wykonać dla W2 identyczną analizę przestrzenną i funkcjonalną jak dla W1: nałożyć aktualną oś i pełny pas zajęcia na obszary Natura 2000, parki i ich otuliny, obszary chronionego krajobrazu, siedliska, cieki, mokradła i korytarze ekologiczne. Brak takiej samej analizy dla W2 nie może być traktowany jako brak konfliktu. 3. Dla W3 proszę wykazać, jaka powierzchnia siedlisk, lasów, stref ekotonowych i korytarzy pozostanie na powierzchni bez nowej bariery dzięki przeprowadzeniu ruchu w tunelach. Korzyść polegająca na uniknięciu fragmentacji powinna być mierzona i punktowana na równi z kosztem budowy tunelu. 4. Wariant W1 przecina otulinę Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego w obrębach Laski, Laskówka i Podzamek. Proszę wykazać, czy droga ekspresowa, wycinka, nasypy, wykopy, oświetlenie, hałas i odwodnienie nie osłabią funkcji otuliny polegającej na zabezpieczeniu Parku przed zagrożeniami zewnętrznymi. Wynik proszę uwzględnić w analizie alternatyw. 5. Proszę ocenić bezpośrednie, pośrednie i skumulowane oddziaływanie W1 na krajobraz, ciągłość przyrodniczą i funkcję Obszaru Chronionego Krajobrazu Góry Bardzkie i Sowie. Analiza powinna objąć pełny pas zajęcia, widoczność obiektów, zasięg hałasu i światła, wycinkę oraz powiązania z sąsiednimi kompleksami leśnymi. 6. Proszę odnieść ocenę W1 do wartości przyrodniczych i krajobrazowych rozpoznanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu w stanowisku z 12 maja 2026 r., znak WPN.610.104.2026.GK, dotyczącym Planu Ogólnego Gminy Złoty Stok, oraz wskazać, które ustalenia zachowują aktualność dla pasa oddziaływania W1. 7. Proszę przygotować dla W1, W2 i W3 jedną porównawczą mapę ograniczeń przyrodniczych, wykonaną na danych z tego samego dnia, w tej samej skali i dla tak samo szerokiej strefy oddziaływania. Dla każdego wariantu proszę zastosować te same kryteria istotności i ten sam stopień rozpoznania. KORYTARZE EKOLOGICZNE I EFEKT BARIEROWY 8. Proszę przedstawić na jednej mapie wszystkie przecięcia W1 z korytarzami KZ-5, GKZ-7B Góry Złote - Góry Sowie oraz KPd-18A Dolina Nysy Kłodzkiej. Dla każdego przecięcia proszę podać kilometraż, długość kolizji, projektowane jezdnie, ogrodzenia, nasypy, wykopy, drogi serwisowe, oświetlenie i przewidywane przejścia dla zwierząt. 9. W Janowcu, Dzbanowie i Przyłęku nakładają się korytarze GKZ-7B oraz KPd-18A. Proszę potraktować ten obszar jako miejsce kumulacji funkcji ekologicznych i wykazać zachowanie ciągłości pomiędzy kompleksami górskimi oraz wzdłuż doliny Nysy Kłodzkiej. 10. Proszę porównać przepuszczalność istniejącej DK46 z efektem barierowym ogrodzonej drogi ekspresowej W1 oraz ocenić łączną barierę tworzoną przez S8, istniejącą lub przebudowaną DK46, drogi serwisowe i zabudowę. 11. Dla W2 proszę zinwentaryzować wszystkie przecinane korytarze i lokalne drogi migracji, w tym połączenia między dolinami, grzbietami i kompleksami leśnymi Gór Bardzkich. Tunele, portale, estakady i odcinki powierzchniowe proszę ocenić jako jeden system barier i przejść. 12. Dla W3 proszę porównać długość powierzchniowej bariery, liczbę ogrodzonych przecięć i liczbę koniecznych przejść dla zwierząt z W1 i W2. Odcinki, na których tunel zachowuje nieprzerwaną powierzchnię terenu, proszę wykazać jako uniknięte oddziaływanie, a nie pominąć w punktacji. 13. Estakad i obiektów nad ciekami proszę nie uznawać automatycznie za funkcjonalne przejścia dla zwierząt. Proszę zbadać dojścia, szerokość i wysokość światła, hałas, oświetlenie, wilgotność, roślinność, ogrodzenia naprowadzające i możliwość jednoczesnego wykorzystania przez ludzi, zwierzęta i obsługę techniczną. 14. Lokalizacje i wymiary przejść proszę oprzeć na całosezonowych badaniach terenowych, tropach, fotopułapkach i danych nadleśnictw. Proszę zaplanować monitoring porealizacyjny, progi skuteczności i budżet korekt, jeżeli zwierzęta nie będą korzystały z obiektu. ZABUDOWA ISTNIEJĄCA I PLANOWANA 15. Niezależna analiza odtworzonej osi W1 wskazała orientacyjnie 8 budynków mieszkalnych w odległości poniżej 50 m, 26 poniżej 100 m, 93 poniżej 200 m, 165 poniżej 300 m i 362 poniżej 500 m. Proszę zweryfikować te wartości na aktualnej geometrii projektowej i opublikować odległości od obrysu budynku do krawędzi jezdni, granicy pasa drogowego, skarpy, podpory, ekranu i drogi technologicznej. 16. Proszę przeprowadzić odrębną analizę konfliktu W1 z zabudową Boguszyna, Ustronia, Jaszkówki, Leszczyny, Wojciechowic i Jurandowa. Dla każdego najbardziej narażonego budynku proszę przedstawić oficjalną odległość, przewidywane zajęcie terenu, wykup lub wyburzenie, hałas na każdej kondygnacji, drgania, jakość powietrza, dostęp do posesji oraz wpływ na ogród. 17. Dla W2 proszę wykonać ten sam wykaz budynków w strefach poniżej 50, 100, 200, 300 i 500 m, licząc od obrysu budynku do rzeczywistych elementów inwestycji, a nie od uproszczonej osi. Wyniki W1 i W2 proszę pokazać w jednej tabeli. 18. Dla zmodyfikowanego W3 proszę opublikować te same strefy odległości dla Janowca i Przyłęku oraz wykazać, o ile proponowane korekty zmniejszają liczbę osób narażonych na hałas, światło, drgania i roboty budowlane. Korzyść z odsunięcia trasy powinna być widoczna w analizie wielokryterialnej. 19. Proszę zweryfikować aktualny stan wszystkich zamierzeń mieszkaniowych i mieszkaniowo-usługowych w otoczeniu wariantów. Osobno proszę wykazać wnioski, zgłoszenia, decyzje o warunkach zabudowy, pozwolenia, rozpoczęte budowy i obiekty ukończone oraz ocenić wpływ drogi na ich realizację i skomunikowanie. LASY WODY I TERENY CENNE PRZYRODNICZO 20. Proszę nałożyć pełny pas W1, wycinkę, skarpy, odwodnienie, drogi budowy i linie energetyczne na aktualne dane Planu Urządzenia Lasu Nadleśnictwa Bardo Śląskie. Dla każdego przecinanego wydzielenia proszę podać powierzchnię zajęcia, kategorię lasu ochronnego, funkcję wodochronną lub glebochronną, wpływ na retencję i erozję oraz koszt odtworzenia funkcji. 21. Identyczną analizę wydzieleń leśnych, funkcji ochronnych, retencji, erozji i powierzchni czasowej wycinki proszę wykonać dla W2. Wariantów nie należy porównywać na podstawie samej stałej powierzchni pasa drogowego. 22. Dla W3 proszę wykazać, jaka powierzchnia lasu i jakie funkcje wodochronne lub glebochronne pozostaną zachowane nad tunelami. Jednocześnie proszę zbadać wpływ drążenia, odwodnienia i portali na źródła, cieki, mokradła i zwierciadło wód podziemnych. 23. Proszę zinwentaryzować i zweryfikować w terenie obszary wskazane w Planie Urządzenia Lasu jako proponowane do ochrony: Skałki w Boguszynie, Strumień w Boguszynie, Las w Wojciechowicach oraz teren otwarty i staw na wschód od Laskówki. Proszę pokazać ich relację do pełnego pasa wariantów, dróg budowy, odwodnienia, wycinki i zmian stosunków wodnych. 24. Dla strumienia Sokołowiec, zwanego również Dębinką, oraz jego zlewni proszę wykonać badania hydrogeologiczne i hydrologiczne obejmujące wpływ wykopów, fundamentów, drenażu i odwodnienia budowy na poziom wód gruntowych, przepływ oraz miejsca rozrodu salamandry plamistej i innych płazów. 25. Proszę wykonać sezonowe badania nietoperzy w rejonie Jaszkowej, Barda i Wojciechowic oraz wzdłuż cieków, skrajów lasów, alei i zadrzewień przecinanych przez każdy wariant. Projekt przejść, oświetlenia i ekranów powinien wynikać z rozpoznanych miejsc rozrodu, żerowisk i tras przelotów. SZLAKI TURYSTYKA I ODBUDOWA PO POWODZI 26. Proszę przedstawić osobne rozwiązanie dla każdego bezpośredniego przecięcia W1 z żółtym szlakiem Kłodzko - Szeroka Góra przez Kłodzką Górę, niebieskim szlakiem Przełęcz Kłodzka - Szeroka Góra oraz zielonym szlakiem Bardo - Złoty Stok przez Patrzałek. Proszę zachować nie tylko przejście, lecz także przebieg, bezpieczeństwo, długość, nachylenie, leśny charakter i dostępność podczas budowy. 27. Dla W2 proszę opublikować pełną tabelę przecięć i stref słyszalności obejmującą Pętlę Łaszczowa, Pętlę Kłodzka, Singletrack Glacensis, szlaki piesze, dojścia z Barda przez Kalwarię oraz połączenia między Przełęczami Łaszczową i Kłodzką. Analiza powinna objąć efekt sieciowy, a nie tylko punkty przecięcia. 28. Dla W3 proszę wykazać, które szlaki, lokalne drogi, dojścia do lasu i korytarze rekreacyjne pozostaną na powierzchni nieprzecięte dzięki tunelom. Te uniknięte kolizje proszę ująć jako korzyść funkcjonalną i ekonomiczną W3. 29. Proszę zinwentaryzować środki publiczne, społeczne i prywatne przeznaczone od września 2024 r. na odbudowę miejsc noclegowych, infrastruktury turystycznej i ruchu turystycznego w gminie Bardo, w tym działania związane z Bardzką Kartą Turystyczną. Proszę ocenić, czy W1 lub W2 nie osłabią rezultatów tej odbudowy. 30. Proszę przeanalizować Singletrack Glacensis jako jedną sieć: pętle, łączniki, parkingi, oznakowanie, miejsca startu, dojazdy i trasy ewakuacyjne. Dla każdego wariantu proszę podać liczbę przecięć, czas zamknięć, długość objazdów i koszt zachowania funkcji całego systemu. HAŁAS POWIETRZE I ZDROWIE 31. Proszę przedstawić wyniki modelowania hałasu dla W1, W2 i zmodyfikowanego W3 nie tylko względem polskich poziomów dopuszczalnych, lecz również względem zdrowotnych wartości zalecanych przez WHO dla ruchu drogowego: poniżej 53 dB Lden i poniżej 45 dB Lnight. Proszę podać liczbę budynków i mieszkańców powyżej tych wartości przed zabezpieczeniami i po ich zastosowaniu. 32. Proszę ocenić narażenie zabudowy, ogrodów, upraw, ujęć wody i terenów rekreacyjnych na pyły ze ścierania opon, hamulców i nawierzchni oraz na wtórne unoszenie pyłu z jezdni. Analiza powinna objąć stan bazowy, budowę, eksploatację i monitoring. 33. Proszę zbadać łączne obciążenie mieszkańców odbudowujących domy i działalność po powodzi z 2024 r. przez niepewność inwestycyjną, wieloletnią budowę, hałas, światło, pył, utrudniony dostęp do natury i zmianę warunków zamieszkania. Badanie nie powinno z góry przypisywać diagnoz medycznych, lecz powinno określić potrzeby ochrony, monitoringu i pomocy. 34. Proszę wyznaczyć dla każdego wariantu powierzchnię i długość tras rekreacyjnych, na których po realizacji zachowane zostanie spokojne środowisko akustyczne. Zachowanie ciszy nad tunelami W3 proszę ująć jako mierzalną korzyść, jeżeli potwierdzi to model. KOSZTY KOMPENSACJA I ODDZIAŁYWANIA UNIKNIĘTE 35. Proszę zastosować do W1, W2 i W3 identyczny zakres analiz GIS, badań terenowych, modelowania hałasu, oceny zabudowy, lasów, wód, korytarzy, turystyki i zdrowia. Brak danych dla wariantu nie może być liczony jako brak kosztu albo brak oddziaływania. 36. Dla W3 proszę osobno wycenić oddziaływania uniknięte dzięki tunelom: mniejszą powierzchnię stałego zajęcia, mniej przecięć szlaków i dróg, zachowaną ciągłość lasu i korytarzy, mniejszą liczbę ekranów i przejść kompensacyjnych oraz ograniczenie kosztów odtwarzania lokalnych połączeń. 37. Kompensacji przyrodniczej nie należy traktować jako zamiennika wyboru mniej szkodliwej alternatywy ani jako sposobu zalegalizowania szkody, której można uniknąć. Najpierw proszę wykazać unikanie szkody, porównanie alternatyw i minimalizację oddziaływań. 38. Jeżeli po analizie alternatyw i zastosowaniu środków minimalizujących dla któregoś wariantu nadal przewiduje się kompensację, proszę przed wyborem wariantu wskazać jej realny zakres, możliwe działki, stan prawny, dodatkową wartość ekologiczną, koszt, harmonogram oraz czas potrzebny do uzyskania wymaganej funkcji. 39. Monitoring kompensacji i działania korygujące proszę prowadzić przez okres wynikający z rzeczywistego czasu odtworzenia danej funkcji ekologicznej, aż do osiągnięcia mierzalnych kryteriów skuteczności. Koszt nieskutecznych nasadzeń lub odtworzeń powinien pozostać po stronie inwestycji. 40. Proszę porównać nie tylko oddziaływania po zastosowaniu zabezpieczeń, lecz także liczbę, skalę i odwracalność oddziaływań resztkowych. Wariant unikający trwałej fragmentacji na powierzchni powinien otrzymać za to wymierną korzyść w analizie wielokryterialnej. ZASADY REDAKCYJNE I KOREKTY K1. Odległości wyliczone w niezależnej ekspertyzie odnoszą się do punktów reprezentujących budynki i odtworzonej osi W1. Nie są odległościami od krawędzi jezdni ani granicy pasa drogowego i nie przesądzają same w sobie o wyburzeniu. Powinny uruchomić oficjalną weryfikację na danych projektowych. K2. Rekordy RWDZ obejmują różne rodzaje spraw i etapy postępowania. Liczba rekordów nie jest liczbą nowych domów. Projektant powinien zweryfikować status każdego zamierzenia. K3. Korytarze ekologiczne nie są samodzielną formą ochrony prawnej. Ich przecięcie uzasadnia funkcjonalną ocenę migracji, fragmentacji i przejść dla zwierząt, a nie twierdzenie o automatycznym zakazie budowy. K4. Otulina parku krajobrazowego nie przejmuje automatycznie wszystkich zakazów obowiązujących w parku. Wniosek powinien dotyczyć zachowania jej funkcji ochronnej i zabezpieczenia parku przed zagrożeniami zewnętrznymi. K5. Skałki w Boguszynie, Strumień w Boguszynie i Las w Wojciechowicach należy opisywać jako tereny wskazane w Planie Urządzenia Lasu jako proponowane do ochrony, dopóki nie zostanie potwierdzone ustanowienie formalnej formy ochrony. K6. Dane Mapy Życia i innych portali nie zastępują lokalnej inwentaryzacji i nie potwierdzają aktualnej obecności gatunku bezpośrednio przy osi. Powinny służyć do ustalenia zakresu, miejsc i sezonów badań terenowych. K7. Wartości 53 dB Lden i 45 dB Lnight należy przedstawiać jako zalecenia zdrowotne WHO, a nie jako polskie prawne poziomy dopuszczalne. K8. Stanowisko RDOŚ dotyczące Planu Ogólnego Złotego Stoku nie jest decyzją w sprawie S8. Jest jednak materiałem wymagającym odniesienia, ponieważ dokumentuje wartości i konflikty rozpoznane przez organ ochrony środowiska w tym samym rejonie. K9. Wyniki niezależnej ekspertyzy przestrzennej odnoszą się do W1. Dla W2 i W3 należy wykonać analogiczne analizy na aktualnych geometriach, a nie mechanicznie przypisywać im liczby i kolizje W1. K10. Informacje z ankiet o prywatnych adresach, działkach i planach inwestycyjnych wymagają indywidualnej weryfikacji i poufnych konsultacji. W materiałach publicznych należy publikować wyniki zbiorcze.